حجت الاسلام وحیدی در روز میلاد امام هشتم به ویژگی های رفتاری اخلاقی امام رضا علیهالسلام اشاره کردند
حجت الاسلام وحیدی در روز میلاد امام هشتم به ویژگی های رفتاری اخلاقی امام رضا علیهالسلام اشاره کردند
امام رضا امام جهاد تبیین بوده گفتگو ،مناظره با فرق مختلف داشته ،یارانش چند ویژگی را ذکر نمودند ، در مناظرات جدل و درگیری و ...نداشتند، سعه صدر داشته ،صحبت کسی را قطع نکرد، نسبت به دیگران کاملا احترام داشته ،طرف مقابلش را محترم می شمرده، در مناظرات احترام مکانی را حفظ می کرده، بالا و پایین نداشته، در مناظرات عدالت را رعایت می کرده در مکان و.....
، امام کاملا منطقی و عقلانیت ، محور صحبتهاش بوده احترام به عقیده مقابل
احترام به مهمان و خوش خلقی ومهمان نوازی ، احترام به قشر پایین دست در مهمانی ها پیش ایتام و فقرا و عبد ها می نشست، در پاسی از شب در خدمت مراجعان بوده ،
فروتنی و تواضع امام رضا علیهالسلام بود ، در برخورد با تحکم نبوده
از منش و روش های امام رضا علیه السلام در مناظرات و بحث هایشان می توان نکاتی را استنباط کرد که از جمله آنها به این موارد اشاره کرد:
اسلام دین آزادی و آزادگی است و هیچ کس را به فکر و عقیده خاصی ملزم نمی کند.
اسلام به ویژه مکتب امامت و ولایت مکتب دانش، عقل و استدلال است و بر علم و منطق استوار است .
اسلام از شنیدن سخن نظرات دیگران و مخالفان ابا ندارد، بلکه آنها را به مباحثه و تبادل فکر و اندیشه دعوت کرده و به طور اساسی از تفکر و تعقل و استدلال استقبال می کند .
.
حجت الاسلام وحیدی امام جماعت دانشکده فنی و حرفه ای دختران خرم آباد
در روز میلاد امام رضا علیهالسلام به ویژگی های رفتاری، اخلاقی و مناظرات امام اشاره کردند.
امام رضا امام جهاد تبیین بود.
با فرق مختلف بحث، گفتگو و مناظره می کرد ،یارانش چند ویژگی را ذکر نمودند ، در مناظرات جدل و درگیری و ...نداشتند، سعه صدر از ویژگی امام بود،صحبت کسی را قطع نمی کرد، نسبت به دیگران کاملا احترام داشته ،طرف مقابلش را محترم می شمرده، در مناظرات احترام مکانی را حفظ و در مناظرات عدالت را رعایت می کرد.
، امام کاملا منطقی و عقلانیت محور و صحبتهاش با احترام به عقیده مقابل بود.
احترام به مهمان و خوش خلقی ومهمان نوازی ، احترام به قشر پایین دست در مهمانی ها پیش ایتام و فقرا و عبد ها می نشست، در پاسی از شب در خدمت مراجعان بوده ،
فروتنی و تواضع امام رضا علیهالسلام سرآمد همه بود ، در برخوردها با تحکم نبوده
از منش و روش های امام رضا علیه السلام در مناظرات و بحث هایشان می توان نکاتی را استنباط کرد.
اسلام دین آزادی و آزادگی است و هیچ کس را به فکر و عقیده خاصی ملزم نمی کند.
اسلام به ویژه مکتب امامت و ولایت مکتب دانش، عقل و استدلال است و بر علم و منطق استوار است .
اسلام از شنیدن سخن نظرات دیگران و مخالفان ابا ندارد، بلکه آنها را به مباحثه و تبادل فکر و اندیشه دعوت کرده و به طور اساسی از تفکر و تعقل و استدلال استقبال می کند .
ظرفیت و استعداد علمی در آموزه های دینی به حدی است که همواره می تواند پاسخگوی سوال ها و ابهامات بشر باشد و همیشه جلودار قافله علم و منطق است .
علاوه بر استدلال با عمل و رفتار توحیدی می توان مردم را به حق دعوت نمود و بستر انتقال اعتقادات را فراهم کرد؛ بدان معنا که تنها عقل و آگاهی انسان نیست که باید در پذیرش حقیقت قانع شود بلکه در حقیقت جوئی باید عواطف و سایر امکانات وجودی آدمی نیز مورد توجه قرار گیرد این نکته امروزه در میان مباحث جدید معرفتی نیز مورد توجه بسیاری از متفکران قرار دارد .
رویه امام رضا علیه السلام در مناظراتش این نیست که اعتقادات اسلام را برای طرف مقابل حق بالقوه فرض کند. در واقع امام علیه السلام در مناظرات به دنبال برتری جوئی نبودند و با استفاده از عنصر عقل و منطق به اثبات حقانیت اعتقادات اسلامی می پردازند .
حضرت علی بن موسی الرضا (ع) مانند دیگر پیشوایان معصوم علیهم السلام به زیور فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی آراسته و از هر گونه زشتی و پلیدی و رذایل اخلاقی منزه بودند و در این راه گفتار و رفتارش الگو و سرمشق دیگران بود.
ظرفیت و استعداد علمی در آموزه های دینی به حدی است که همواره می تواند پاسخگوی سوال ها و ابهامات بشر باشد و همیشه جلودار قافله علم و منطق است .
علاوه بر استدلال با عمل و رفتار توحیدی می توان مردم را به حق دعوت نمود و بستر انتقال اعتقادات را فراهم کرد؛ بدان معنا که تنها عقل و آگاهی انسان نیست که باید در پذیرش حقیقت قانع شود بلکه در حقیقت جوئی باید عواطف و سایر امکانات وجودی آدمی نیز مورد توجه قرار گیرد این نکته امروزه در میان مباحث جدید معرفتی نیز مورد توجه بسیاری از متفکران قرار دارد .
رویه امام رضا علیه السلام در مناظراتش این نیست که اعتقادات اسلام را برای طرف مقابل حق بالقوه فرض کند. در واقع امام علیه السلام در مناظرات به دنبال برتری جوئی نبودند و با استفاده از عنصر عقل و منطق به اثبات حقانیت اعتقادات اسلامی می پردازند .مشترک بین ادیان است
حضرت علی بن موسی الرضا (ع) مانند دیگر پیشوایان معصوم علیهم السلام به زیور فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی آراسته و از هر گونه زشتی و پلیدی و رذایل اخلاقی منزه بودند و در این راه گفتار و رفتارش الگو و سرمشق دیگران بود. اینک بخشی از خصوصیات فردی و مکارم اخلاقی آن حضرت را از نظر می گذرانیم.
۱-جامعیت و وحدت در شخصیت امام رضا (ع): منظور از جامعیت شخصیت، وجود صفات گوناگون اساسی در شخصیت است، پیشوایان معصوم ما و از جمله ححضرت رضا(ع) واجد خصوصیات مختلف بودند و منظور از وحدت در شخصیت ،هماهنگی اجزای شخصیت، حاکمیت اصول معین بر رفتار افراد، یکسان بودن واکنش ها در موقعیت های مشابه است، عصمت پیامبران و امامان معصوم نیز با وحدت شخصیت در آنها رابطه نزدیک دارد.
2-اصول و ضوابط امام رضا (ع) در ولایتمداری: امام رضا (ع)در گفتگو با مسئولان مملکت و در برابر مستضعفان یک سلسله اصول و ضوابط را در رفتار خود منعکس می سازد، حضرت رضا(ع) همه جا مدافع اصول و مبانی اسلام است، او پیوسته بر وفق موازین اسلامی عمل می کنند. او همه جا از حق ولایت خود و پدران خود دفاع می کند. منطق قوی حضرت رضا(ع) در تمام مباحثشان افراد را مسحور می سازد. امام رضا(ع) به مستضعفان احترام می گذارد و در مقابل مستکبران بی اعتنایی می کند. و پیوسته در حفظ شرف و حیثیت افراد می کوشید.
3-امام رضا(ع) به اخلاق عالی و ممتاز آراسته بودند، و بدین سبب دوستی عام و خاص را به خود جلب می کردند، از ابراهیم بن عباس صولی نقل شده است که می گوید: من ابوالحسن الرضا(ع) را هرگز ندیدم در سخن گفتن، باکسی درشتی کنند، هرگز پاهای خود را جلو همنشین دراز نمی کردند، هرگز در برابر همنشین تکیه نمی کردند، هرگز او را ندیدم که قهقهه بزند، بلکه خنده اش تبسم بود
پرهیزکاری و تقوای امام رضا(ع) طوری بود که نه تنها مردم، بلکه دشمنان نیز به آن اعتراف می کردند، همه فکر و اندیشه ایشان، حفظ دین خدا و اجرای وظائف الهی بود و نجات خود و مردم را در تقوا، پرهیزکاری و عبادت می دانستند. در مورد امام رضا(ع) باید گفت ایشان اُسوه ی کامل عبودیت بودند و در این راه به حدی رسیده بودند که ایشان را عاشق عبادت می دانستند، آن حضرت بسیاری از روزها را روزه داشتند و بسیاری از شبها بیدار بودند، به طوری که امام(ع) در هر شبانه روز هزار رکعت نماز می خواندند.
5-سخاوت امام رضا(ع): سخاوت موجب روشنائی و گرم کردن کانون خانواده و بینوایان می شود و بهترین تعریف درباره سخاوت بیان امام رضا(ع) می باشد که می فرماید: انسان سخاوتمند از غذای دیگران می خورد تا از غذای او بخورند ولی انسان بخیل از غذای دیگران نمی خورد تا از غذای او نخورند. همچنین روایت شده امام رضا(ع) یک سال تمام ثروت خود را در روز عرفه بین نیازمندان تقسیم کردند.
6-صبر و مقاومت امام رضا(ع) : یکی از اصول مشترک در زندگانی امامان که همواره در زندگی آنها مشاهده گردیده، صبر و مقاومت است، این بزرگواران الگوی بزرگ صبرو قهرمان مقاومت بودند. امام رضا(ع) اهل حلم و شکیبایی بودند. افرادی بودند که نسبت به ایشان بی احترامی می کردند اما این بزرگوار در برابر آنها خاموشی را انتخاب می کردند.
7-عزت نفس امام رضا (ع) : یکی از اهداف شوم مأمون از مسأله ی ولایتعهدی امام رضا (ع) این بود که آن حضرت را با نزدیک کردن به دستگاه پر زرق و برق و برخوردار از لذائذ و نعمتهای مادی خود، به دنیاپرستی و جاه طلبی متهم کند؛ ولی مناعت طبع و عزت نفس پیشوای هشتم (ع) نقشه مأمون را نقش بر آب ساخت.
امام (ع) پس از پذیرش ولایت عهدی نیز با بی اعتنایی تمام به تشکیلات سلطنتی مأمون، به زندگی ساده و بی آلایش دوران پیش از ولایتعهدی خود ادامه داد و حتی در برابر سیاست مأمون که سعی می کرد آن حضرت را وارد کارهای حکومتی کند، فرمود: این امر هرگز نعمتی برایم نیفزوده است، هنگامی که در مدینه بودم دست خطم در شرق و غرب نفوذ داشت. در آن زمان بر استرم سوار می شدم و با آرامی و آزادی کوچه های مدینه را می پیمودم و این حالت از همه چیز برایم عزیزتر و مطلوبتر بود.
8-اخلاق و رفتار امام رضا(ع) با خانواده اش: چون امام کاظم(ع) بیشتر عمر شریف شان در زندانها سپری شد، امام رضا(ع) به عنوان پسر ارشد مسئول نگهداری خانواده ایشان بودند، ایشان در این مدت طوری از خانواده شان مراقبت کردند که اجازه ندادند کسی به آنهابی بی احترامی کند، نهایت احترام را به آنها می گذاشتند و خطرات دشمنان را از آنان دور می کردند. رفتار امام رضا(ع) با فرزندشان امام جواد(ع) آن قدر محبت آمیز و توأم با احترام بود که ایشان را به نام صدا نمی زدند بلکه بیشتر با کنیه مورد خطاب قرارش می دادند.
9-اخلاق و رفتار امام رضا(ع) بامردم: امامان با مردم نشست و برخاست داشتند و درتعاملات اجتماعی به نیکوترین صورت با آنان برخورد می نمودند. این سیره چنان نیکو بود که با الگو قرار دادن آنان ما می توانیم روش صحیح برخورد اسلامی با افراد گوناگون را بیاموزیم. امام رضا(ع) به عنوان اسوه ی کانون مهر و عاطفه نسبت به بندگان خدا بود، ایشان در جایی که مربوط به شخص خودشان بود بزرگترین گذشت ها، عالی ترین ایثارها و بیشترین محبت را نسبت به دیگران داشتند، به طوری که اگر فردی حتی کوچکترین خدمتی برای امام رضا(ع) انجام می داد ایشان نهایت تشکر و قدردانی را به جا می آورد و حتما لطف آن فرد را جبران می نمودند.
10-برخوردهای تربیتی و سازنده امام رضا(ع): در چشم امام رضا(ع) همه افراد مقام و ارزش داشتند و به آنان حرمت می گذاشت و برابری انسانها را در حقوق ملاحظه می کرد، از تحقیر انسانها و پست شمردن آنان و توهین و استهزاء، سخت جلوگیری می کرد و شکل و شمایل و رنگ و ثروت و ... برایشان ملاک نبود بلکه انسان در نظر او محترم و عزیز بود. حتی غلامان هم مورد عنایت و توجه بودند و با آنان هم به عنوان یک انسان برخورد می کردند.
امام هشتم شیعیان به سبب همین خصوصیات اخلاقی و بزرگ منشیشان بود که محبوب دلهای مردم شدند. این محبوبیت تا جایی پیش رفت که خلیفه عباسی نقشه های خود را برای تخریب شخصیت امام رضا (ع) به واسطه آلوده کردن ایشان به قدرت، نقش بر آب دید. عاقبت با توجه به اوجگیری احساسات مذهبی به نفع امام رضا (ع) و بروز اختلافات خانوادگی در خاندان عباسی، آن امام بزرگوار با دسیسه چینی مأمون خلیفه عباسی، مسموم و به شهادت رسیدند و پیکر مطهر ایشان در حوالی طوس به خاک سپرده شد و اکنون بعد از گذشت سالیان سال این مزار کعبه اهل ولایت از سراسر جهان است.
به کارگیری فصاحت درگفتار
فصاحت و شیوایی یکی از سجایای خطیب و گوینده به شمار می آید و باعث می شود سخن گوینده خالی از اختصار زیاد و تفصیل ملال آور باشد. و اینکه سخنران و گوینده در خطابه، نظم الفاظ را طوری با هم ترکیب نماید که معانی مقصود گوینده را ایفا نماید و سخن را مطابق اقتضای محل و موضع بسراید.
سخنان بلیغ و گهربار علی علیه السلام در نهج البلاغه نمونه ی بسیار بارز از فصاحت و بلاغت است که دانشمندان بسیاری برآن شرح نوشته اند و فنون فصاحت را از آن حضرت فرا گرفته اند .امام رضا علیه السلام هم به تبع پدران خویش، دارای بالاترین درجه فصاحت و بلاغت بودند که خطبه ها و مناظره های آن حضرت نمایانگر آن است
تکریم طرف مناظره
تکریم طرف مناظره یکی دیگر از روش های امام رضا علیه السلام بوده است .
تفویض مسئولیت به تازه مسلمان
یکی از شیوه هایی که امام رضا علیه السلام در برخورد با طرف مناظره اعمال می نمودند استفاده از نوگروندگان به آیین اسلام بود.
عنایت به احکام الهی
امام رضا علیه السلام حتی در اوج مناظره و بحث، به احکام الهی کاملاً عنایت داشت. در جلسه مناظره با عمران آنجا که بحث حساس شده بود، صدای اذان نماز بلند شد.
داشتن سعه صدر
یکی دیگر از اصولی که می توان از روند مناظرات امام رضا علیه السلام به دست آورد، داشتن سعه صدر و تحمل نظرات دیگران است . پذیرش این مساله که دیگران هم حق دارند آزادانه فکر کنند و هر چه خواستند بگویند و این را گامی مثبت و مقدماتی در ایجاد ارتباط و گفتگو با افراد دیگر می دانستند . عدم تحمل آرا و عقاید دیگران نه تنها باعث گفتگو نمی شود بلکه سبب دوری و بد بینی به یکدیگر نیز می شود .
آزادگی و روح علمی
اقتدار علمی امام رضا علیه السلام و شخصیت انسانی آن حضرت موجب شده بود که ایشان از یک روح بلند و ازادگی علمی والایی برخوردار باشند. بر اثر این روح علمی، در سراسر مناظره از هر گونه امر ناشایست و ناروا پیراسته و به همه ارزشها و فضیلت های زیبا آراسته بود نه جدل در کار بود و نه حیله، نه مخاصمه و نه هیاهو، نه لغزشی و نه غفلت و نه هیچ امر نادرست دیگر. به جهت همین آزادگی و روح علمی است که امام رضا علیه السلام در هیچ یک از مناظراتشان نخست سوال نمی کنند بلکه ابتدا به طرف مقابل می گویند سوال داری بپرس. این امر بیانگر این است که آن حضرت قادر به پاسخگوئی هر سوالی بوده و اسلام دینی است که پاسخگوی همه نیازهای بشر است .تسلط، آرامش و انصاف
امام رضا علیه السلام در طول مناظره تسلط و ارامش خاصی داشت و در بعضی موارد نیز گل لبخند بر لبانش شکوفا بود. این موجب می شد طرف مقابل با آزادی و راحتی سوال کند و به بحث ادامه دهد .
انصاف کامل هم از دیگر نشانه های شخصیت علمی و ارزشی امام رضا علیه السلام بود. امام هم خود انصاف را رعایت می کرد و هم اگر طرف مقابل سخن علمی می گفت و استدلال درستی داشت، ضمن تایید آن او را تشویق و ترغیب می کرد. از این روگاه به انصاف وی نیز اقرار می کرد. یعنی می فرمود : انصاف به خرج دادی
از منش و روش های امام رضا علیه السلام در مناظرات و بحث هایشان می توان نکاتی را استنباط کرد که از جمله آنها به این موارد اشاره کرد:
اسلام دین آزادی و آزادگی است و هیچ کس را به فکر و عقیده خاصی ملزم نمی کند.
اسلام به ویژه مکتب امامت و ولایت مکتب دانش، عقل و استدلال است و بر علم و منطق استوار است .
اسلام از شنیدن سخن نظرات دیگران و مخالفان ابا ندارد، بلکه آنها را به مباحثه و تبادل فکر و اندیشه دعوت کرده و به طور اساسی از تفکر و تعقل و استدلال استقبال می کند .
ظرفیت و استعداد علمی در آموزه های دینی به حدی است که همواره می تواند پاسخگوی سوال ها و ابهامات بشر باشد و همیشه جلودار قافله علم و منطق است .
علاوه بر استدلال با عمل و رفتار توحیدی می توان مردم را به حق دعوت نمود و بستر انتقال اعتقادات را فراهم کرد؛ بدان معنا که تنها عقل و آگاهی انسان نیست که باید در پذیرش حقیقت قانع شود بلکه در حقیقت جوئی باید عواطف و سایر امکانات وجودی آدمی نیز مورد توجه قرار گیرد این نکته امروزه در میان مباحث جدید معرفتی نیز مورد توجه بسیاری از متفکران قرار دارد .
رویه امام رضا علیه السلام در مناظراتش این نیست که اعتقادات اسلام را برای طرف مقابل حق بالقوه فرض کند. در واقع امام علیه السلام در مناظرات به دنبال برتری جوئی نبودند و با استفاده از عنصر عقل و منطق به اثبات حقانیت اعتقادات اسلامی می پردازند .
